Κλυδώνιον

Διαχρονικός και επίκαιρος πάντα ο Ιερός Χρυσόστομος, όπως και στο παρακάτω απόσπασμα:

‘Βλέπω να μαίνεται η θάλασσα παντού, να αναμοχλεύεται από τα βάθη της αβύσσου... Βλέπω τα σανιδώματα των πλοίων διαλυμένα, σπασμένα τα κατάρτια, σκισμένα τα πανιά, τα κουπιά πεσμένα από τα χέρια των κωπηλατών, τους καπετάνιους αντί να κρατούν γερά το τιμόνι, να κάθονται στο κατάστρωμα με τα χέρια πλεγμένα γύρω απ’ τα γόνατα, αδύναμοι μπρος στα γινόμενα, να κλαίνε, να ολολύζουν, να ολοφύρονται μοναχά. Μήτε ουρανό ξεχωρίζω, μήτε πέλαγο μακριά, μήτε μια μικρή έστω σπίθα φωτός. Παντού βαθύ σκοτάδι, αδιαπέραστο, πηχτό, τόσο που δεν βλέπεις τον διπλανό σου...
Ωστόσο, παρότι όλα αυτά τα βλέπω και τα γνωρίζω πολύ καλά, δεν απελπίζομαι... καθώς αναλογίζομαι ότι ο Κυβερνήτης του κόσμου μπορεί να κατανικήσει κι αυτή την τρικυμία και όλα της τα δεινά, να σταματήσει αυτή την αναταραχή με ένα του νεύμα μοναχά! Τώρα, αν δεν το κάνει αμέσως και από την αρχή, είναι γιατί αυτή την τακτική ακολουθεί, να μη καταλύει αμέσως τα δεινά, αλλά όταν αυξηθούν πολύ, φτάσουν στο απροχώρητο, και απογοητευθούν οι πιο πολλοί. Τότε συνηθίζει να παρεμβαίνει, να κάνει το θαύμα, να εκπλήσσει αποκαλύπτοντας τη μεγάλη του δύναμη, έχοντας στο μεταξύ δοκιμάσει την αντοχή και υπομονή όσων υπομένουν αυτά!’

[Ιωάννου Χρυσοστόμου, Επιστολή 7η προς την Ολυμπιάδα, παρ. 1α-β.  

Μετάφραση Αθ. Κοτταδάκη, Χριστιανική Στέγη Καλαμάτας 2009]

Αναστάσιμο

Ο Χριστός καλεί τους πάντες στη χαρά της Αναστάσεως.

Και για να το κάνει σαφές, το διατυπώνει θετικά δια του πάντες και αρνητικά δια του μηδείς:

Πάντες εισέλθετε εις την χαράν του Κυρίου.

Πάντες απολαύσατε του συμποσίου της πίστεως.

Μηδείς εξέλθη πεινών.

Μηδείς οδυρέσθω πταίσματα.

Μηδείς φοβείσθω θάνατον.

Ανέστη Χριστός, και νεκρός ουδείς επί μνήματος!

[Αρχιμ. Βασιλείου, Απολυτίκιον. Ι.Μ. Ιβήρων 2011, σ. 52]

Ψευδαίσθηση

‘Μόλις πιστέψης ότι είσαι κάτι στην αρετή ή στη γνώση, τότε τα χάνεις όλα και γίνεσαι αφορμή μολύνσεως, άσχετα αν νομίζης εσύ—ή και κάποιοι άλλοι—ότι είσαι υπόδειγμα αρετής και ανανεώσεως της πνευματικής ζωής’ 

[Αρχιμ Βασιλείου. Απολυτίκιον. Ι.Μ. Ιβήρων 2011, σελ. 23].

Λαός και κυβερνήτες

Για να υπάρχουν καλοί κυβερνήτες, πρέπει και ο λαός να είναι καλός, αφού από τον λαό βγαίνουν και ο λαός τους διαλέγει και τους ψηφίζει. Επομένως έχει μεγάλη σημασία ο λόγος της Γραφής: ‘Εν τω αγαπήσαι Κύριον τον λαόν αυτού έδωκέ σε επ’ αυτούς βασιλέα’ (Β' Παραλειπ. β΄11). Όταν ο Θεός αγαπά τον λαό του, του δίνει άξιους κυβερνήτες. Και για να αγαπήσει ο Θεός τον λαό, πρέπει να γίνει και ο λαός, λαός του Θεού, που θα είναι αφοσιωμένος σ’ Αυτόν και θα βαδίζει σύμφωνα με τα προστάγματά Του.

[Αρχιμ. Γ. Μπίζα. Ο πιο σοφός άρχοντας του κόσμου (ο Σολομών).

Εκδόσεις Σωτήρ 2010, σ. 124]

Κατάνυξη

‘Εν τω επικαλείσθαι με εισήκουσάς μου, ο Θεός της δικαιοσύνης μου, εν θλίψει επλάτυνάς με’

‘Απόστητε απ’ εμού πάντες οι εργαζόμενοι την ανομίαν, ότι εισήκουσε Κύριος της φωνής του κλαυθμού μου’

‘Φώτισον τους οφθαλμούς μου μήποτε υπνώσω εις θάνατον’

‘Αι θλίψεις της καρδίας μου επληθύνθησαν, εκ των αναγκών μου εξάγαγέ με’

‘Συ ει ο υπερασπιστής μου, Κύριε, εις χείρας σου παραθήσομαι το πνεύμα μου’

‘Μεθ’ ημών ο Θεός, γνώτε έθνη και ηττάσθε, ότι μεθ’ ημών ο Θεός’

‘Κύριε των δυνάμεων, μεθ’ ημών γενού, άλλον γαρ εκτός σου βοηθόν εν θλίψεσιν ουκ έχομεν, Κύριε των δυνάμεων, ελέησον ημάς’.

[Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου]

Το περιεχόμενο της πίστης

‘Η πίστη της Εκκλησίας αναφέρεται σε πραγματικά πρόσωπα και γεγονότα. Αυτό πρέπει πάντα να τονίζεται, και μάλιστα περισσότερο στον καιρό μας. Ούτε σε ιδέες πιστεύομε ούτε σε φιλοσοφικές θεωρίες και προκατασκευασμένα συστήματα, αλλά σε πρόσωπα και γεγονότα. Στο Θεό, που είναι τα υπερύμνητα πρόσωπα της Αγίας Τριάδος, και στα όσα έκαμε «ο Πατήρ δι’ Υιού εν Αγίω Πνεύματι», πρώτα στη δημιουργία του κόσμου κι ύστερα στην οικονομία της σωτηρίας του κόσμου. Αυτό το ‘πρώτα’ και το ‘ύστερα’ για το Θεό δεν φανερώνουν βέβαια χρονολογική σειρά, γιατί ενώπιον του Θεού τα πάντα είναι ενεστώτα και παρόντα, κι εκείνα που έγιναν κι εκείνα που θα γίνουν, όλα ο Θεός τα βλέπει να γίνονται τώρα’.

[Επισκόπου Διονυσίου Ψαριανού. Η Θεία Λειτουργία.
Αποστολική Διακονία 1986, σελ. 329]

Ονόματα και πρόσωπα

Σε μια ευχή της Πεντηκοστής, όταν ο ιερέας εύχεται για την ανάπαυση των ‘κεκοιμημένων’, μέσα στα άλλα λέει: ‘και κατάταξον τα πνεύματα αυτών και τα ονόματα εν βίβλω ζωής’. Η Εκκλησία δεν είναι μάζα και ανώνυμο κοπάδι, αλλά κοινωνία προσώπων και αδελφών, γνωστών με τα ονόματά τους. Τίποτα δεν είναι τόσο δικό μας και τίποτ’ άλλο δεν παίρνουμε μαζί μας, φεύγοντας από τούτο τον κόσμο, παρά ο καθένας το όνομά του. Και των ‘ζώντων’ και των ‘κεκοιμημένων’ τα ονόματα είναι γραμμένα στο βιβλίο του Θεού, και η Εκκλησία μας μνημονεύει με τα ονόματά μας κάθε φορά. Αυτό μας φέρνει πολύ κοντά και με τους ‘ζώντας’ και με τους ‘κεκοιμημένους’.

[Επισκόπου Διονυσίου Ψαριανού. Η Θεία Λειτουργία.
Αποστολική Διακονία 1986, σελ. 228]