Αμαρτία και χάρις

 

 «Ὅσο μεγάλη καὶ ἂν εἶναι ἡ δύναμη καὶ ἡ ἐξάπλωση τῆς ἁμαρτίας, δὲν μπορεῖ ποτὲ νὰ ὑπερνικήσει τὸ μέγεθος καὶ τὴ δύναμη τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ. «Οὗ δὲ ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις», μᾶς ἐβεβαίωσε ὁ Παῦλος. Γι᾿ αὐτό, ὅταν βλέπουμε νὰ πλεονάζει ἡ ἁμαρτία καὶ νὰ κυριαρχεῖ, ἂς μὴν ἀπελπιζόμαστε, ἀλλὰ ἂς περιμένουμε τὴν ἐκδήλωση τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὁ Θεὸς φανερώνει τὴ χάρη του «κατὰ καιρόν», στὸν κατάλληλο καιρό. Κατάλληλος δὲ καιρὸς εἶναι ὅταν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους θέλει νὰ βοηθήσει ὁ Θεός, εἶναι ἀσθενεῖς καὶ ἀνίκανοι νὰ βοηθήσουν τοὺς ἑαυτούς των καὶ βρίσκονται στὸ χεῖλος τοῦ γκρεμοῦ. Καὶ ἐπειδὴ καὶ στὴν ἐποχή μας βλέπουμε νὰ πλεονάζει ἡ ἁμαρτία, ἂς μὴν ἀπελπιζόμαστε. Ἂς ἔχουμε πάντα τὴν ἐλπίδα στὸν Θεό, ὁ ὁποῖος στὸν κατάλληλο καιρὸ θὰ ἐκδηλώσει τὴν ἐπέμβασή του καὶ θὰ ξεχύσει πλούσια τὴ χάρη του καὶ τὴ δωρεά του, γιὰ νὰ ξαναβρεῖ ὁ κόσμος τὸν σωστὸ δρόμο, τὸν δρόμο τῆς σωτηρίας».

 

[π. Κων. Παπαγιάννη. Ομιλίες στην προς Ρωμαίους Επιστολή. 

Εκδόσεις Το Περιβόλι της Παναγίας 2021, σελ. 99-100]

Θλίψεις

Χαίρεται καὶ καυχᾶται μέσα στὶς θλίψεις τῆς ζωῆς ὁ πιστός. Δὲν τὶς ἀντιμετωπίζει μὲ φόβο καὶ τρόμο, «καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα» (Α΄ Θεσ. 4:13). Τὶς δέχεται μὲ ὑπομονὴ καὶ ἐλπίδα. Μὲ ὑπομονὴ σὰν τοῦ Ἰώβ· μὲ καρτερία καὶ σταθερότητα· κι ἀκόμη, ὅταν οἱ θλίψεις προέρχονται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, μὲ μακροθυμία καὶ ἀνεξικακία σὰν ἐκείνη ποὺ ἔδειξε ὁ Κύριος. Γιατί γνωρίζει ὅτι οἱ θλίψεις δὲν δίνονται γιὰ τὴν καταστροφή του, ἀλλὰ γιὰ τὴν ὠφέλειά του. Ὁ Θεὸς τὶς ἐπιτρέπει γιὰ δύο κυρίως σκοπούς: εἴτε γιὰ νὰ μᾶς παιδαγωγήσει καὶ νὰ μᾶς σωφρονίσει, εἴτε γιὰ νὰ μᾶς δοκιμάσει καὶ νὰ μᾶς καταρτίσει. Ἀλλὰ εἴτε τὸ ἕνα εἴτε τὸ ἄλλο συμβαίνει, συμφέρον τοῦ πιστοῦ εἶναι νὰ δέχεται τὶς θλίψεις μὲ ὑπομονὴ καὶ καρτερία, χωρὶς παράπονα καὶ γογγυσμούς, καὶ πολὺ περισσότερο χωρὶς διαμαρτυρίες καὶ βλασφημίες κατὰ τοῦ Θεοῦ. Ἀπεναντίας, πρέπει νὰ εὐχαριστεῖ καὶ νὰ δοξολογεῖ τὸν Θεό, ὁ ὁποῖος τὸν θυμᾶται καὶ τὸν ἐπισκέπτεται, ἔστω καὶ «ἐν ῥάβδῳ» (Ψαλμ. 88:33).

[Κων. Παπαγιάννη. Ομιλίες στα αποστολικά αναγνώσματα των Κυριακών, υπό έκδοση]

Αυτογνωσία

 

«Πρωταρχικό χρέος του ανθρώπου είναι η αυτογνωσία. Χωρίς αυτή δεν μπορεί να γίνεται λόγος για αλήθεια. ‘Το εαυτόν αγνοείν’, λέει ο ιερός Χρυσόστομος, είναι ‘εσχάτης μανίας και φρενίτιδος χαλεπώτερον’. Φυσικός καρπός της αυτογνωσίας είναι η ταπείνωση. Όσο βαθύτερα γνωρίζει ο άνθρωπος τον εαυτό του, τόσο καλύτερα αντιλαμβάνεται την αδυναμία του και απομακρύνεται από την κενοδοξία. Και όσο καλύτερα αντιλαμβάνεται την αδυναμία του και απομακρύνεται από την πλάνη της κενοδοξίας, τόσο περισσότερο τον προσεγγίζει ο Θεός».

[Γ. Μαντζαρίδη, Ησυχασμός και δημιουργικότητα. Ι. Μ. Βατοπαιδίου 2023, σελ. 123]

Εντολές

 «Η τήρηση των εντολών του Θεού δεν συνιστά ηθική δεοντολογία, ούτε απαιτείται για να καταστήσει τον άνθρωπο ενάρετο και να τον παραστήσει ηθικό ενώπιον του Θεού, αλλά για να τον ενώσει με τον Θεό· για να τον φέρει σε προσωπική σχέση και κοινωνία με την ενυπόστατη αλήθεια, τον Χριστό. ‘Δια την αλήθειαν εστιν η αρετή, αλλ’ ού δια την αρετήν η αλήθεια’ [Μάξιμος Ομολογητής]. Η αρετή είναι σταυρός· δεν αποκαλύπτει στον άνθρωπο την αλήθεια, αλλά καθαρίζει τον νου και την καρδιά του για να δεχθεί την αλήθεια».

[Γ. Μαντζαρίδη, Ησυχασμός και δημιουργικότητα. Ι. Μ. Βατοπαιδίου 2023, σελ. 65]