Μήνυμα από το Νταχάου

«Αδελφοί μου, προσβάλαμε τον Παντοδύναμο Θεό μας, και γι’ αυτό τιμωρηθήκαμε.

     Σπιλώσαμε τις ψυχές μας και ξεπλύναμε την κάθε αμαρτία μας με το αίμα και τα δάκρυά μας.

     Ποδοπατήσαμε κάθε τι που ήταν ιερό για τους πατέρες μας, και γι’ αυτό στη συνέχεια ποδοπατηθήκαμε εμείς οι ίδιοι.

     Η καταστροφή μας ήταν αναμενόμενη, αφού τα σχολεία μας ήταν χωρίς πίστη στο Θεό, οι πολιτικοί μας δεν ήταν έντιμοι, ο στρατός μας δεν είχε πατριωτισμό και οι κυβερνήτες μας δεν είχαν την ευλογία του Θεού. Έτσι καταστράφηκαν τα σχολεία, ο στρατός και όλο το κράτος μας.

     Είκοσι χρόνια δεν σεβόμασταν τις παραδόσεις μας, και τώρα οι αλλοεθνείς μας στέρησαν το φως με το σκοτάδι τους.

     Είκοσι χρόνια χλευάζαμε τους προγόνους μας, που με την ευσέβειά τους κατέκτησαν τη βασιλεία των Ουρανών. Με το μέτρο όμως που κρίναμε το Θεό και τους προγόνους μας, με το ίδιο μέτρο κι εμείς κριθήκαμε».

[Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς. Μέσα από το παράθυρο της φυλακής. 

Ορθόδοξος Κυψέλη 2012, σελ. 21-22]

Αρχοντιά

"Θέλω να διασώσω σε δημόσιο λόγο μιαν ελάχιστη, αλλά καθόλου ασήμαντη λεπτομέρεια συμπεριφοράς του Aντώνη Mπενάκη. Eίχα την τύχη να μου την αφηγηθεί ο Mανώλης Xατζηδάκης – ο γνωστός βυζαντινολόγος, μέλος της Aκαδημίας Aθηνών, επί χρόνια διευθυντής του Mουσείου Mπενάκη. Eφτανε κάθε πρωί ο Aντώνης Mπενάκης στο Mουσείο, με κοστούμι πρωινό, άψογο, ραμμένο στην Aγγλία... Tο μεσημέρι γύριζε στο σπίτι του για φαγητό και επέστρεφε το απομεσήμερο στο Mουσείο, με άλλο, απογευματινό τώρα, κοστούμι. Για το βράδυ ήταν αυτονόητο, είτε στο σπίτι είτε σε έξοδο, ότι θα φορούσε τρίτο, βραδινό κοστούμι.

     Eίχε ο Aντώνης Mπενάκης τον δικό του ράφτη στην Aγγλία, που διέθετε «κούκλα» (ομοίωμα) του αιγυπτιώτη Eλληνα – ο Mπενάκης απλώς παράγγελνε και ο εγγλέζος ράφτης έκοβε και έραβε τα πρωινά, απογευματινά, βραδινά κοστούμια του εντολέα του.

     Όταν με τη γερμανική εισβολή, το 1941, κατέρρευσε το ελληνικό μέτωπο στην Aλβανία, άρχισαν να καταφθάνουν στην Aθήνα ατέλειωτο πλήθος Eλλήνων στρατιωτών έχοντας διανύσει με τα πόδια εκατοντάδες χιλιόμετρα – έφταναν κουρελιασμένοι, πληγιασμένοι, ψειριασμένοι, βρώμικοι, εξουθενωμένοι. Tότε ο Aντώνης Mπενάκης βγήκε στην πόρτα του Mουσείου του και μοίρασε όλα του τα κοστούμια, πρωινά, απογευματινά, βραδινά, σε αυτούς τους στρατιώτες. Kαι από την ημέρα εκείνη, στα τριάμισι χρόνια της γερμανικής κατοχής που ακολούθησε, ο Aντώνης Mπενάκης φορούσε κάθε μέρα, πρωί, απόγευμα, βράδυ, το ίδιο ένα και μοναδικό κοστούμι."

[Αναφορά του Χρ. Γιανναρά, Καθημερινή 7/10/2012]

Επίκαιρο

«Δει τον αγαθόν άνδρα παυόμενον της αρχής μη πλουσιώτερον, αλλ’ ενδοξότερον γεγονέναι» 

[Βίας ο Πριηνεύς]

Ισόβιος μαθητεία

«Δεν είμαι άξιος να σε συμβουλεύσω. Απλώς σου λέγω ό,τι λέγω και στον εαυτό μου. Είμαστε κ’ οι δυο μαθητευόμενοι. Ο ένας περισσότερο καιρό από τον άλλον. Αυτή η μαθητεία δεν τελειώνει ποτέ, μέχρι γήρατος. Όποιος μαθητής στην τέχνη μας πει ότι τελείωσε τα μαθήματά του και πήρε απολυτήριο, αυτός είναι χαμένος και ανάξιος εργάτης του αμπελώνος. Η ζωή μας και η χαρά μας είναι αιωνίως να ερευνούμε, και να λέμε στο τέλος “αχρείοι δούλοι και αμαθείς τεχνίται εσμέν”. Όταν παύσει ο έρωτάς μας προς αυτά τα έργα και πούμε πως γινήκαμε τέλειοι, παύουμε κιόλας να ζούμε πνευματικά, δηλαδή με ταπείνωση».

[Φ. Κόντογλου, επιστολή στον Ε. Μαυρικάκη 11/9/1955, αντιγραφή από Π. Β. Πάσχο]

Νόμος

"Ο νόμος αποτελεί την επίσημη έκφραση της λαϊκής βούλησης στη Δημοκρατία. Η μη εφαρμογή του αποτελεί την ύψιστη προσβολή της, καθώς και των αξιών που αυτή εκφράζει."

[Γ. Σταυρόπουλος. Επιβράβευση και τιμωρία στο Δημόσιο. Καθημερινή 8/9/2012]

Πατρίδα

«Τας θερμάς παρακλήσεις του Κρίτωνος [να αποδράσει από την φυλακή και να γλιτώσει έτσι τον θάνατο] ο Σωκράτης απέκρουσε λέγων ότι, αν η Πατρίς του τον ηδίκησεν, αυτός ουδέποτε θέλει την αδικήσει μη υπακούων εις τους νόμους αυτής και εις τας αποφάσεις των Δικαστηρίων της^. διότι ουδέποτε πρέπει ν’ αποδίδωμεν άδικον αντί αδικίας, κακόν αντί κακού, -- ότι το πρώτιστον των καθηκόντων του αγαθού πολίτου είναι η υπακοή εις τους νόμους της Πατρίδος του^.  ότι η Πατρίς μας εγέννησε, μας διέθρεψε, μας εξεπαίδευσε, και είναι πολύ τιμιωτέρα και σεμνοτέρα και αγιωτέρα και από τον πατέρα και από την μητέρα ημών^. ότι αν οι γονείς ημών μας ραπίσουν, δεν θέλομεν βεβαίως αντιρραπίσει αυτούς, πολύ δε μάλλον οφείλομεν να υποκύπτωμεν αγογγύστως εις τα ραπίσματα της Πατρίδος, όσον άδικα και αν είναι».

[Λ. Μελά. Ο μικρός Πλούταρχος, 1900]

Ανθρώπινο πρόσωπο

‘Το κάθε ανθρώπινο πρόσωπο είναι μοναδικό, ιερό και ανεπανάληπτο μέσα σε όλη την παγκόσμια ιστορία. Το κάθε πρόσωπο είναι εντελώς διαφορετικό και χρειάζεται έναν ιδιαίτερο σεβασμό. Όλα τα πρόσωπα είναι πλασμένα κατ’ εικόνα Θεού. Δεν μπορεί λοιπόν ποτέ να μην είναι αξιοσέβαστα και αξιοτίμητα. Η διαφορετικότητα, η ανομοιότητα, η ιδιαιτερότητα αποτελεί τελικά μια καταπληκτική συμμετρία. Η συνάντηση και συνεννόηση των προσώπων αποτελεί αλληλοσυμπλήρωση και αρμονική σύνθεση. Δεν υπάρχουν οπωσδήποτε δυο όμοιοι άνθρωποι, ούτε μπορούν να υπάρξουν. Μόνο με την αγάπη και την ταπείνωση μπορούν να συναντηθούν και να ταυτισθούν ακόμη.’

[Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου. Παθοκτονία.  
Εκδόσεις Εν Πλω, 2011, σ. 75-76]